De Thorens TD-124 neemt een bijzondere plaats in de internationale hifi. De platenspeler is destijds door Thorens compleet van de grond af aan ontworpen en nagenoeg álle onderdelen werden “in huis” gefabriceerd. De TD-124 is er geweest in een MKI en MKII uitvoering die en stamt uit het eind van de jaren 50, begin jaren 60. Ze beschikken beide over een aantal technische eigenschappen die de TD-124 volstrekt uniek maken. De aandrijving met behulp van een tussenwiel dat op zijn beurt weer wordt aangedreven met een snaar is wel de meest in het oog springende. Hierin verschilt de Thorens dan ook wezenlijk van andere “tussenwiel-draaitafels” zoals bijvoorbeeld de EMT’s en de Garrard’s uit die periode. Niet een kwestie van beter of slechter, maar een kwestie van anders.

Mark 1 TD124-2
   
Mark I Mark II



 
Het voordeel van deze keuze van de Thorens ingenieurs is dat de motor (met zijn mechanische trillingen) slechts via een snaar indirect (via een tussenpulley) contact maakt met het tussenwiel. De trillingen die motor produceert zijn hierdoor veel minder hoorbaar (& meetbaar) dan bij constructies waarbij het tussenwiel direct door de motor wordt aangedreven.

Aadrijflijn TD-124

Hoewel de TD-124 als professionele studiodraaitafel was ontworpen vond deze al snel zijn weg naar de huiskamer van de muziekliefhebber. Voor de het bedrag van een paar maandsalarissen kocht men indertijd een TD-124 met bijvoorbeeld een SME 3009 arm voorzien van een Ortofon SPU element. Vandaag de dag is men voor deze draaitafel in topconditie ook twee maandsalarissen kwijt. De reden daarvan is het “beperkte” productieaantal van plm. 92.000 stuks (exacte cijfers zijn ons niet bekend) en de enorme wereldwijde belangstelling voor deze draaitafel.

Waarom, zou je zeggen? Worden er vandaag de dag geen goede draaitafels (meer) gebouwd. Jazéker wel. Maar…..een nieuwe draaitafel van vergelijkbaar niveau kost op het ogenblik al gauw 3 á 4 maandsalarissen. Een tweedehands  TD-124 kun  je met een beetje geluk kopen voor 800 tot 1000 euro. Daar moet dan nog wél het één en ander  aangebeuren! Niet na aanschaf meteen gaan gebruiken, want de kans is levensgroot dat je dan een compleet waardeloze draaitafel overhoudt! Dat is geen bangmakerij, maar een feit.

 Voor

En dan…..

zie je bij Hanze Hifi TD-124’s te koop staan voor bedragen vanaf € 2750,= (twee huidige maandsalarissen?). Een gat van meer dan € 1750,=! Hoe praten wij dat dicht? Heeft u even…?

Bij ons gaat iedere Thorens TD-124 (MK I en MK II) helemaal uit elkaar. De olie en het vet waarmee de draaitafel destijds werd gesmeerd hebben zich in de loop der tijd een weg door de draaitafel gebaand met als gevolg dat veel onderdelen onder de smurrie zitten en nauwelijks vrij kunnen bewegen. Onderdelen worden óf handmatig of in een ultrasoon bad gereinigd.Het kale chassis wordt handmatig gepolijst. En het topplateau van de speler wordt (handmatig) naar hoogglans gepolijst.

Smerige TD124 asis zwart geschilderd chassis 006 Smerige TD124 asis zwart geschilderd chassis 007
 Alles wat er "gelig" uitziet is uitgelopen vet.  Zelfs op de bovenkant: vet!

 

Iedere TD-124 (lees 99% van de aangeboden exemplaren) heeft een motorrevisie nodig. Gebruiksslijtage en opdrogen van olie kom je bij álle motoren tegen. Alleen al het demonteren van zo’n motor is specialistenwerk. De smeervilten, sinterlagers, kogel en taats moeten vervangen worden. Omdat de nieuwe lagers (bewust) een fractie te krap worden gemaakt, moet de as van de rotor met uiterste precisie op maat worden gepolijst. Een onjuiste passing leidt tot schade (te krap) óf te veel motorlawaai (te ruim Na montage van de gereviseerde motor moet deze inlopen. Een motorrevisie kost plm. € 300,=. De motorpulley, de tussenpulley en het tussenwiel moeten eveneens (handmatig) worden gepolijst. Indien noodzakelijk worden ook de lagers van tussenwiel en tussenpulley vervangen.

motor voor revisie klein   Thorens TD124 motor na revisie verkleind
 "Exploded view" voor reiniging/revisie    Na reiniging
     

 

Het spindellager vertoont in het gunstigste geval nauwelijks gebruikssporen, maar dient te worden gereinigd, gepolijst en gesmeerd. Meestal moet ook het plaatje waarop de kogel van de spindel drukt (taats) worden vervangen. Een simpele revisie van het lager inclusief taats & kogel kost € 150,=. De ophangrubbers van de motor zijn meestal ingedroogd. Voor een TD-124 MKI kost de vervanging daarvan én het ombouwen naar de MKII motorophanging € 140,=. Dit is laatste is beslist aan te raden om de speler net zo “stil”als de MKII te krijgen.  Voor een MKII kost het vervangen van de rubbers € 37,=.

Aangezien de meeste TD-124’s anno dazumals geleverd werden zónder console (kast) moet er ook vaak een nieuwe kast bij de draaitafel worden gekocht. Áls de draaitafel destijds al met een kast werd geleverd, betrof dit meestal een matige constructie van gefineerd spaanplaat of multiplex. Een massief beuken console kost € 500,=. Om het chassis van de draaitafel van zijn ondergrond te ontkoppelen leverde Thorens destijds zogenaamde “mushrooms”. Ook deze rubberen champignonnetjes zijn na pak ‘em beet 50 jaar wel eens aan vervanging toe en kosten € 57,=.

In veel gevallen is het armboard van de draaitafel beschadigd of niet exact op maat voor een goede pick-uparm. De destijds (soms af fabriek) geleverde Thorens arm is meestal defect of ontbreekt volledig. In dat geval is de aanschaf van een nieuw armboard ook noodzakelijk dit board kost € 128,= (voor 9” armen).

Na de reinigings/polijstbeurt(en) moet de draaitafel weer met veel geduld in elkaar gezet worden en dient het complete mechaniek opnieuw te worden aftgesteld. Allemaal handwerk en nooit in één keer 100%, dus volgt daarna de “feinabstimmung” met behulp van speciale meetapparatuur. Voor sommige afregelingen hebben wij zelfs specialistisch gereedschap laten maken! Alleen het demonteren, schoonmaken, smeren en monteren van de platenspeler kost zo’n slordige 8 uur werk (krap begroot!). Met poetsmatriaal, smeermiddelen, afschrijving gereedschap, etc. etc. komen wij voor deze klus op € 500,=.

Dan volgt een uitgebreide afregeling, controlemeting, beluistering, et voilá!!!  Dan kom je uit tussen de € 2750,= en € 3000,=. (Give or take a few) Voor dit bedrag heb je een TD-124 die beter is dan nieuw. Een machine die zonder problemen weer 50 jaar mee kan, gedocumenteerd met een uitvoerig revisie/meetrapport én een boek over de geschiedenis van Thorens  (t.w.v. € 45,=). Bovendien heb je een heel bijzondere speler die, in tegenstelling tot nieuw geproduceerde draaitafels, zijn waarde behoudt en waarschijnlijk alleen maar meer waard wordt (let op: in het verleden behaalde resultaten…..etc.) Door zijn compacte afmetingen makkelijk te plaatsen en door zijn “vintage” voorkomen ook uiterlijk weer helemaal van deze tijd.


swissprec